Temel Bilgiler

Atalet Momenti Nedir? Atalet Momenti Formülü

Atalet momenti nedir? Atalet (eylemsizlik) momenti, bir cismi harekete geçirmek istenen kuvvete karşı gösterdiği direnç kuvveti olarak tanımlanabilir. Atalet momenti bize bir cismi kendi ekseni etrafında döndürmenin ne kadar zor olacağını söyler.

Atalet momenti profillerle tasarlanmış bir sistemin statik hesabını yapabilmek adına bir mühendisin bilmesi gereken önemli konuların başında gelir. Eğilme gerilmesi ve burkulma gerilmesi hesaplarında direk formülde kendine yer bulur.

Standart profillerin üreticileri kuvvetli ve zayıf eksen olmak üzere iki eksendeki atalet momenti değerleri hesaplayarak tablo halinde bizlere sunar. Ancak bazı özel kesit geometrisine sahip olan parçaların atalet momentlerini elle veya bir CAD programı yardımı ile hesaplamamız gerekebilir.

Atalet Momenti Formülü

Atalet momenti formülü temel geometrik şekiller için tablolar halinde sunulmuştur.

Atalet Momenti Nedir? Atalet Momenti Formülü Temel Bilgiler

Daha farkı kesitlerin atalet momenti formülünü görmek isterseniz buraya tıklayınız.

Örnek olarak bir T profilin atalet momentlerini hem elle hem de Solidworks CAD programı yardımıyla hesaplayalım.

Atalet Momenti Nasıl Hesaplanır?

Atalet momenti nasıl hesaplanır? T kesit alanına sahip bir profilin atalet momentini hesaplayalım.

Atalet Momenti Nedir? Atalet Momenti Formülü Temel Bilgiler

Atalet Momentinin Elle Hesaplanması

Atalet momentini elle hesaplamak istersek öncelikle kesit şekli temel geometrik şekillere bölerek yukarıdaki formül tablosundaki tanımlı geometrik şekiller haline getirmemiz gerekmektedir. Gördüğünüz gibi T profil aslında 20×90 ve 40×30 iki adet dikdörtgen şeklin birleşmesi ile oluşuyor. Bu iki dikdörtgen şeklin tarafsız eksenleri şeklin tam merkezinden geçen eksen olacağı için ikisi birleştiğinde oluşacak T kesitin tarafsız ekseninin bulunması gerekmektedir.

Atalet Momenti Nedir? Atalet Momenti Formülü Temel Bilgiler

Hesaplamaya göre T kesitli profilin tarafsız ekseni kesitin tabanı sıfır noktası kabul edildiğinde 38mm yükseklikte yer almaktadır. 1 ve 2 ile numaralandırılan iki dikdörtgen parçanın tarafsız eksenlerinin yeni bulunan T kesitin tarafsız eksenine olan uzaklığa göre atalet momenti formülünde değerler yerine konularak atalet momenti bulunmuş olur.

Atalet Momentinin Program Yardımıyla Hesaplanması

Atalet momentini program yardımıyla hesaplamak istersek bütün CAD programları bize yardımcı olacaktır. Ben bu örnekte Solidworks CAD programı kullanacağım. Çizim ortamında öncelikle yukarıdaki ölçülerde profil kesiti çizilir. Elde edilen çizimden Düzlemsel Yüzey oluşturulur. Daha sonra Kesit Özellikleri komutu ile elde edilen kesitin atalet momenti direk görülebilir.

Atalet Momenti Nedir? Atalet Momenti Formülü Temel Bilgiler
atalet momenti nedir? atalet momenti formülü 1

Atalet momentini elle ve program ile hesapladığımızda aynı değeri bulduk.

Özet olarak atalet momenti bir çok gerilme hesabının temelini oluşturur. Tasarladığınız bir konveyörün ayaklarının burkulmaya maruz kalmadan makinayı ayakta tutabilmesi için burkulma gerilmesi hesabı yaptığınızda veya bir treyler şasisi tasarlayıp taşıma kuvvetinde şasinin maruz kaldığı eğilme momentini hesaplamak istediğinizde karşınıza hep atalet momenti çıkacaktır. Umarım bu anlatımdan sonra kolaylıkla benzer problemlerin üstesinden gelebilirsiniz.

Taha ÖZEL

Makine Mühendisliği adına güzel bir Türkçe kaynak oluşturmak için bildiklerimi ve tecrübelerimi sizlerle paylaşıyorum.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen reklam engelleyiciyi kapatarak tekrar deneyiniz.